خبرگزاری سی‌ان‌ان روز سه‌شنبه با انتشار گزارشی به شرح آنچه در جریان مذاکرات میان نمایندگان تهران و واشنگتن در اسلام‌آباد گذشت، پرداخت و توضیح داد که چرا به‌رغم اظهار امیدواری دو طرف، توافقی به دست نیامد.

به نوشته این رسانه، با نزدیک شدن به آخرهفته، به نظر می‌رسید که ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران در آستانه دستیابی به توافق برای پایان دادن به جنگ هفت‌هفته‌ای قرار دارند، تا آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، دقیقا همان کاری را انجام داد که نزدیکانش بارها گفته بودند انجام نخواهند داد: اینکه که به نظر می‌رسید او سعی می‌کند از طریق رسانه‌ها وارد روند مذاکره شود.

ترامپ در جریان مذاکرات جاری، در حالی که میانجی‌های پاکستانی، اطلاعات او را در مورد وضعیت مذاکرات جاری با مقام‌های جمهوری اسلامی به‌روز می‌کردند، بارها در شبکه‌های اجتماعی مطلب گذاشت و صبح جمعه با چندین خبرنگار تلفنی صحبت کرد.

او در این مدت مدعی شد که تهران با مجموعه‌ای از مفاد موافقت کرده است، در حالی که به گفته منابع آگاه از مذاکرات، هنوز نهایی نشده بودند. همچنین خبر داد که تهران با بسیاری از خواسته‌های اصلی آمریکا از جمله تحویل اورانیوم غنی‌شده موافقت کرده است و حتی پایان قریب‌الوقوع جنگ را اعلام کرد.

این در حالی بود که مقام‌های جمهوری اسلامی بسیاری از این ادعاها را به‌طور علنی رد و هرگونه آمادگی برای دور جدید مذاکرات را هم انکار کردند. اقدام‌هایی که فضای خوش‌بینی به دستیابی به توافق را به‌سرعت از بین برد و اکنون مشخص نیست مذاکرات صلح به کجا خواهد رسید.

سی‌ان‌ان می‌گوید برخی مقام‌های دولت ترامپ به طور خصوصی به این رسانه گفته‌اند که به دلیل حساسیت مذاکرات و بی‌اعتمادی عمیق ایرانی‌ها به ایالات متحده، اظهارات عمومی رئیس‌جمهوری آمریکا به مذاکرات آسیب زد. افزون بر این، مسائل پیچیده‌تری نیز وجود دارد. مقام‌های آمریکایی گمان می‌کنند بین تیم مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی، به رهبری محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، از یک‌سو و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از سوی دیگر، اختلاف نظر وجود دارد. مسئله‌ای که این پرسش را مطرح می‌کند که در نهایت چه کسی می‌تواند توافق را تایید کند؟

یکی از افراد مطلع از مذاکرات به سی‌ان‌ان گفت: «مقام‌های جمهوری اسلامی از اظهارنظرهای ترامپ در شبکه‌های اجتماعی و خبر دادن از مواردی که هنوز با آن‌ها موافقت نکرده‌اند و همچنین مسائلی که در داخل ایران با مخالفت‌های جدی مواجه می‌شوند، خوششان نیامد» و افزود که از همه مهم‌تر اینکه نگران‌اند ضعیف به نظر برسند.

از جمله اظهارنظرهای مناقشه‌برانگیز دونالد ترامپ در جریان مذاکرات این بود که به بلومبرگ گفت جمهوری اسلامی با تعلیق «نامحدود» برنامه هسته‌ای خود موافقت کرده است. او به سی‌بی‌اس نیوز هم گفت که تهران «با همه چیز موافقت کرده است» و با ایالات متحده برای حذف اورانیوم غنی‌شده خود همکاری خواهد کرد. به اکسیوس هم خبر داد که احتمالا در آخر هفته جلسه‌ای برگزار خواهد شد و افزود: «فکر می‌کنم طی یکی دو روز آینده به توافق می‌رسیم.»

این در حالی بود که مقام‌های جمهوری اسلامی واکنش‌های متفاوتی نشان دادند و حتی اعلام کردند که هنوز برای حضور در دور دیگری از مذاکرات صلح در اسلام‌آباد تصمیمی ندارند.

آتش‌بس شکننده بین واشنگتن و تهران هم روز یکشنبه، زمانی که یک ناوشکن آمریکایی به یک کشتی باری ایرانی که می‌خواست از محاصره دریایی ایالات متحده در خلیج عمان عبور کند، شلیک و آن را توقیف کرد، بار دیگر به چالش کشیده شد.

اکنون، با نزدیک شدن به مهلت دوهفته‌ای آتش‌بس، ترامپ دوباره باید یک تصمیم مهم بگیرد: پذیرش یک توافق، حتی ناقص، یا از سرگرفتن درگیری‌ که پیش‌تر گفته بود تاکنون باید پایان می‌یافت.

حتی اگر مقام‌های جمهوری اسلامی در مذاکرات حاضر شوند، چارچوب هرگونه توافق احتمالی همچنان نامشخص است. کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، گفت: «برخلاف توافق وحشتناک دولت اوباما، ایالات متحده، به لطف توانایی مذاکره رئیس‌جمهوری ترامپ، هرگز تا این اندازه به یک توافق خوب با ایران نزدیک نبوده است. هر کسی که نمی‌تواند تاکتیک‌های رئیس‌جمهوری ترامپ برای بازی بلندمدت ببیند، یا احمق است یا خود را به نادانی می‌زند.»

ترامپ چندین خط قرمز برای مذاکرات تعیین کرده است. از جمله اینکه جمهوری اسلامی غنی‌سازی اورانیوم را متوقف کند و ذخایر نزدیک به سطح تسلیحاتی خود را تحویل دهد. در مقابل، تهران اصرار دارد کنترل تنگه هرمز را حفظ کند و خواستار لغو تحریم‌های آمریکا است.

سی‌ان‌ان به نقل یک منبع آگاه از مذاکرات نوشت که مذاکره‌کنندگان آمریکایی در دور اول گفتگوها، پیشنهاد توقف ۲۰ ساله غنی‌سازی اورانیوم را دادند. جمهوری اسلامی در پاسخ، پیشنهاد تعلیق پنج‌ساله را ارائه داد که آمریکا رد کرد. یکی از آخرین پیشنهادهای طرف ایرانی توقف ۱۰ ساله غنی‌سازی و و سپس یک دهه دیگر با محدودیت غنی‌سازی در سطحی بسیار پایین‌تر از سطح تسلیحاتی بود، اما ترامپ اعلام کرد که خواهان توقف کامل و نامحدود غنی‌سازی است و حتی با توقف ۲۰ ساله نیز مخالف است.

برخی گزارش دادند که دولت ترامپ در حال بررسی آزاد کردن ۲۰ میلیارد دلار از دارایی‌های مسدود شده ایران به‌عنوان بخشی از مذاکرات است که در ازای تحویل ذخایر اورانیوم با غنای بالا انجام خواهد شد که البته ترامپ آن را رد کرد.

در نهایت اینکه هر یک از طرفین تا چه حد در مواضع خود انعطاف نشان دهند، تعیین خواهد کرد که آیا توافقی حاصل می‌شود یا نه. برای ترامپ، یکی از الزامات، این است که توافقی مشابه توافق هسته‌ای دوران اوباما (برجام) که او سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد و همواره آن را ضعیف خوانده است، منعقد نشود.

سی‌ان‌‌ان می‌افزاید حداقل امید مذاکره‌کنندگان این است که به یک چارچوب کلی توافق میان آمریکا و ایران دست یابند تا در هفته‌های آینده درباره جزئیات مذاکرات دقیق‌تری انجام شود. با این حال، این رویکرد منتقدانی دارد که هشدار می‌دهند تهران ممکن است با طولانی کردن مذاکرات، در حال خرید زمان برای بازیابی برخی سامانه‌های موشکی خود باشد.

با وجود افزایش نارضایتی افکار عمومی آمریکا از جنگ و تاثیر آن بر افزایش قیمت سوخت، ترامپ روز دوشنبه تاکید کرد که برای رسیدن به توافق تحت فشار نیست. او تا بعدازظهر دوشنبه چندین بار در شبکه اجتماعی تروث سوشال در مورد جنگ مطالبی گذاشت که در مجموع بیش از ۹۰۰ کلمه بودند.

سی‌ان‌ان معتقد است این اظهانظرها تنها بر ابهام‌ها پیرامون مذاکرات افزوده است.

صبح یکشنبه، ترامپ به تماس‌گیرندگان گفت معاونش، جی‌دی ونس، در این دور از مذاکرات شرکت نخواهد کرد. هم‌زمان، دو مقام ارشد دولت ترامپ در تلویزیون اعلام کردند که ونس رهبری هیئت آمریکایی در اسلام‌آباد بر عهده خواهد داشت. یک روز بعد، ترامپ بار دیگر اطلاعاتی متناقض ارائه داد و گفت ونس در راه پاکستان است، در حالی که او دقایقی بعد، وارد کاخ سفید شد. به گفته منابع آگاه، ونس اکنون قصد دارد سه‌شنبه واشنگتن را ترک کند، در حالی که ترامپ پیش‌تر گفته بود مذاکرات یکشنبه شب برگزار می‌شود و همه این‌ها در حالی است که مقام‌های جمهوری اسلامی هنوز مشخص نکرده‌اند راهی اسلام‌آباد خواهند شد یا خیر.

ترامپ درباره تمدید آتش‌بس نیز پاسخ‌های متفاوتی داده است. او ابتدا اعلام کرد آتش‌بس تا عصر سه‌شنبه به وقت واشنگتن ادامه دارد، اما بعدا به بلومبرگ گفت که تا عصر چهارشنبه تمدید شده و افزود احتمال تمدید بیشتر «بسیار کم» است، هرچند پیش‌تر دراین‌باره موضع متفاوتی گرفته بود. ترامپ در پاسخ به پرسش‌های خبرنگاران، هم یک بار گفت که «اگر توافقی نباشد، جنگ از سر گرفته می‌شود»، سپس گفت که «اگر لازم باشد، تمدید می‌کنم» و در جایی دیگر نیز گفته بود: «خواهیم دید. شاید اصلا لازم نباشد.»